Nowy wykaz norm zharmonizowanych dla maszyn. Baza Safety Software już zaktualizowana

Wrześniowa aktualizacja wykazu obejmuje nowe powołania norm dotyczących robotów przemysłowych, blokad osłon, umiejscowienia zabezpieczeń i bezpieczeństwa funkcjonalnego. Zmiany są już uwzględnione w bazie norm zharmonizowanych w Safety Software — nie musisz samodzielnie śledzić kolejnych wykazów Komisji Europejskiej. O aktualność danych w oprogramowaniu dbamy my.

W zestawieniu Komisji Europejskiej z 7 września 2026 r. znajduje się 69 wpisów związanych z publikacją decyzji wykonawczej (UE) 2026/2015. Nie oznacza to 69 zupełnie nowych norm. Aktualizacja obejmuje również nowe wydania, zmiany i sprostowania do istniejących dokumentów.

Dla producentów maszyn, integratorów i osób prowadzących ocenę ryzyka najważniejsze są dwa zagadnienia: nowe powołania norm wykorzystywanych przy projektowaniu zabezpieczeń oraz daty zakończenia skutku prawnego dotychczasowych odniesień. Te kwestie warto rozpatrywać osobno.

Najważniejsze nowe powołania norm

Wśród pozycji istotnych dla oceny ryzyka i doboru środków ochronnych znalazły się:

Tabela przedstawia zmiany powołań w wykazie norm zharmonizowanych, a nie porównanie szczegółowych wymagań technicznych poszczególnych wydań. Publikacja odniesienia w wykazie nie jest również tym samym co wydanie samej normy.

W przypadku EN ISO 14119 i EN IEC 62061 należy zwrócić uwagę na wskazane zmiany: odpowiednio A11:2026 oraz A1:2024. Nowe wpisy obejmują normy podstawowe wraz z tymi dokumentami, a nie wyłącznie oznaczenia norm podstawowych.

Praktyczne znaczenie zagadnień objętych tymi normami pokazujemy na przykładzie odległości kurtyny bezpieczeństwa według ISO 13855. Z kolei wybór podejścia do oceny funkcji bezpieczeństwa omawiamy w artykule ISO 13849 czy IEC 62061 — dlaczego w maszynach częściej spotykamy PL niż SIL?

Czy wcześniejsze wydania zostały od razu wycofane?

Dodanie nowego wydania nie oznacza automatycznie natychmiastowego wycofania poprzedniego powołania. Starsze wydania EN ISO 13855, EN ISO 14119 i obu części EN ISO 10218 nie zostały oznaczone w zestawieniu jako tracące skutek prawny już 7 września 2026 r.

Aktualizacja obejmuje jednak zastąpienie dwóch wcześniejszych wpisów powołaniami uwzględniającymi sprostowania:

Przy wcześniejszych wpisach tych dwóch norm wskazano zakończenie skutku prawnego 7 września 2026 r. Nie oznacza to usunięcia norm bez następcy — nowe powołania uwzględniają odpowiednie sprostowania.

Czy ISO 12100 „traci ważność” 20 stycznia 2027 r.?

Nie taki jest sens daty wskazanej w obecnym wykazie. Komisja Europejska wyjaśnia, że 20.01.2027 wiąże się z zakończeniem skutku prawnego powołań pod dyrektywą 2006/42/WE, która zostanie wówczas uchylona. Nie należy utożsamiać tej daty z technicznym wycofaniem normy ani utratą przydatności jej metodyki.

Dotyczy to również EN ISO 12100:2010. Sam wpis w zestawieniu nie oznacza, że od stycznia należy porzucić dotychczasową metodykę oceny ryzyka.

Komisja przygotowuje odrębny wykaz norm zharmonizowanych pod rozporządzenie (UE) 2023/1230. Według oficjalnej zapowiedzi pierwszy wykaz ma zostać opublikowany przed końcem 2026 r. i obejmować zdecydowaną większość obecnie powołanych norm. Tam, gdzie nie pokrywają one w pełni nowych lub zmienionych zasadniczych wymagań, ma to zostać odpowiednio wyjaśnione.

Ponowne powołanie obecnego wydania normy pod rozporządzeniem i zastąpienie go nowym wydaniem to dwie różne rzeczy. Nie należy jednak z góry zakładać harmonizacji każdego dotychczasowego odniesienia — decydująca będzie treść nowej decyzji.

Relację między przepisami, normami i dokumentowaniem zgodności rozwijamy w artykule o wymaganiach zasadniczych dla maszyn według rozporządzenia 2023/1230.

Co aktualizacja oznacza dla prowadzonych projektów?

Nowe powołania to dobry moment, aby przejrzeć zestaw norm przyjętych w projekcie i ocenić, czy różnice między wydaniami wpływają na zastosowane rozwiązania.

Nie chodzi o samą podmianę roku wydania w raporcie. Przegląd warto powiązać z konkretnymi decyzjami: doborem urządzenia blokującego, umiejscowieniem kurtyny, konstrukcją gniazda zrobotyzowanego czy sposobem weryfikacji funkcji bezpieczeństwa.

Aktualność wykazu i zgodność rozwiązania technicznego to dwie różne kwestie. Baza odniesień pomaga ustalić właściwy punkt wyjścia. Ocena, czy dana norma odpowiada konkretnej maszynie i czy jej wymagania zostały spełnione, wymaga pracy inżynierskiej. Pokazujemy to szerzej w materiale dotyczącym doboru technicznych środków ochronnych w maszynach.

W projektach, których zakończenie może przesunąć się na 2027 r., warto już teraz uwzględniać wymagania rozporządzenia w decyzjach konstrukcyjnych. Publikacja nowego wykazu powinna być momentem weryfikacji powołań, a nie dopiero początkiem analizy wymagań dla gotowej maszyny.

Ty zajmujesz się oceną ryzyka. My dbamy o aktualność bazy.

Baza norm zharmonizowanych w Safety Software została już zaktualizowana o wrześniowe zmiany.

Nie musisz pobierać kolejnych zestawień Komisji Europejskiej, porównywać ich wiersz po wierszu ani samodzielnie utrzymywać własnej listy aktualnych powołań. Monitorujemy publikacje i aktualizujemy dane dostępne w oprogramowaniu. Korzystasz z aktualnej bazy odniesień — o jej utrzymanie dbamy my.

Dzięki temu możesz skupić się na identyfikacji zagrożeń, ocenie ryzyka, doborze środków ochronnych i dokumentowaniu decyzji technicznych. Aktualizacja bazy nie zastępuje dostępu do pełnej treści norm ani ich właściwego zastosowania, ale usuwa dodatkową pracę związaną ze śledzeniem wykazów harmonizacji.

Zobacz, jak przebiega ocena ryzyka maszyn w Safety Software — od określenia ograniczeń maszyny po udokumentowanie środków redukcji ryzyka.

Źródło: Komisja Europejska — Machinery (MD): publikacje dotyczące norm zharmonizowanych oraz aktualny wykaz do pobrania. Zestawienie z 7 września 2026 r. jest dostępne w sekcji „Summary list of titles and references of harmonised standards”. Na tej samej stronie Komisja zamieszcza decyzje wykonawcze oraz wyjaśnienie dotyczące przejścia na rozporządzenie (UE) 2023/1230.