«Έχει CE. Υπάρχει πιστοποιητικό. Πέρασε το τελωνείο». Τρεις φράσεις που χρησιμοποιούνται συχνά για να τελειώσει πρόωρα κάθε συζήτηση σχετικά με τη συμμόρφωση ενός μηχανήματος. Το έγγραφο δείχνει επίσημο, ο προμηθευτής μιλά με βεβαιότητα και οι τελωνειακές αρχές δεν σταμάτησαν το φορτίο. Ο αγοραστής θεωρεί ότι κάποιος τα έλεγξε όλα.
Στην πράξη, το έργο επαναλαμβάνεται. Το μηχάνημα εκτελωνίζεται, ο ιδιοκτήτης δείχνει ένα πιστοποιητικό που έλαβε από τον προμηθευτή και δηλώνει ότι «το CE έχει τακτοποιηθεί». Όταν όμως διαβαστεί προσεκτικά το έγγραφο, αποδεικνύεται ότι επιβεβαιώνει πολύ λιγότερα από όσα υποσχέθηκε ο πωλητής.
Στην κορυφή υπάρχουν η λέξη «πιστοποιητικό», ένα γνωστό λογότυπο, αριθμοί οδηγιών ή κανονισμών και ίσως η σήμανση CE. Χαμηλότερα αναφέρεται ότι η αξιολόγηση είχε περιορισμένο πεδίο, αφορούσε συγκεκριμένο δείγμα ή προϋπέθετε ότι ο κατασκευαστής θα συντάξει τη δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ. Σε έγγραφο που έχουμε εξετάσει, ακόμη και η δυνατότητα χρήσης της σήμανσης συνδεόταν ρητά με τη σύνταξη της δήλωσης και την εκπλήρωση των εφαρμοστέων απαιτήσεων. Το ίδιο το πιστοποιητικό παρέπεμπε λοιπόν σε υποχρεώσεις τις οποίες δεν αντικαθιστούσε.
Αν ο πωλητής γνωρίζει αυτούς τους περιορισμούς και παρ’ όλα αυτά παρουσιάζει το έγγραφο ως πλήρη απόδειξη συμμόρφωσης του μηχανήματος, δεν πρόκειται για άτυχη διατύπωση. Παραπλανά τον αγοραστή. Δεν χρειάζεται καν να πλαστογραφήσει το πιστοποιητικό. Αρκεί να χρησιμοποιήσει ένα γνήσιο έγγραφο και να του αποδώσει σημασία που δεν έχει. Τα μικρά γράμματα στο κάτω μέρος δεν δικαιολογούν το μεγάλο ψέμα στην προσφορά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προειδοποιήσει για τέτοια μη ρυθμιζόμενα, συχνά προαιρετικά πιστοποιητικά. Μπορούν να δημιουργούν την εντύπωση συμμόρφωσης με το δίκαιο της Ένωσης, χωρίς να αποτελούν αναγνωρισμένο τρόπο απόδειξής της. Δεν πρέπει να συγχέονται με πιστοποίηση που πραγματοποιείται από κοινοποιημένο οργανισμό, στο πλαίσιο της σωστής διαδικασίας και μέσα στο πραγματικό πεδίο της κοινοποίησής του.
Ύστερα το μηχάνημα περνά το τελωνείο και ο πωλητής αποκτά ένα ακόμη επιχείρημα: «Αν υπήρχε πρόβλημα, δεν θα το άφηναν να περάσει». Το άφησαν. Αυτό δεν σημαίνει ότι επιβεβαίωσαν όσα είπε ο εμπορικός εκπρόσωπος. Η θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία στο πλαίσιο τελωνειακής διαδικασίας δεν αποτελεί απόδειξη συμμόρφωσης με το δίκαιο της Ένωσης. Δεν μετατρέπει ένα προαιρετικό πιστοποιητικό σε δήλωση συμμόρφωσης ούτε σε πιστοποιητικό εξέτασης τύπου ΕΚ ή ΕΕ.
Γι’ αυτό, το ερώτημα Πώς να ελέγξετε τη δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ αρχίζει ένα βήμα νωρίτερα: πήρατε πράγματι δήλωση; Μετά ελέγχετε ποιος την εξέδωσε, αν συνδέεται με το συγκεκριμένο μηχάνημα και τι ακριβώς σημαίνουν τα υπόλοιπα έγγραφα που επικαλείται ο προμηθευτής.
Το μηχάνημα πέρασε το τελωνείο. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι ο πωλητής είπε την αλήθεια.
1. Πρώτα ελέγξτε αν λάβατε δήλωση. Το πιστοποιητικό δεν την αντικαθιστά
«Είναι ακόμη καλύτερο από δήλωση. Το εξέδωσε ανεξάρτητος φορέας». Έτσι πείθεται ο αγοραστής ότι αντί για το έγγραφο που ζήτησε έλαβε κάτι ανώτερο και ότι δεν χρειάζεται να συνεχίσει τις ερωτήσεις. Στην πραγματικότητα, η δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ δεν είναι φθηνότερη έκδοση ενός πιστοποιητικού και δεν αντικαθίσταται από έγγραφο με πιο αναγνωρίσιμο λογότυπο.
Ο Κανονισμός για τα μηχανήματα 2023/1230, ο οποίος εφαρμόζεται κατά βάση από τις 20 Ιανουαρίου 2027, αποδίδει διαφορετικό ρόλο σε κάθε έγγραφο. Πριν εξετάσουμε υπογραφές, σφραγίδες και αριθμούς, πρέπει να αναγνωρίσουμε τι κρατάμε στα χέρια μας.
| Έγγραφο | Ποιος βρίσκεται πίσω από αυτό; | Τι σημαίνει; |
|---|---|---|
| Δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ | Ο κατασκευαστής. Ορισμένες πράξεις μπορούν να γίνουν από εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο, μόνο μέσα στα όρια της γραπτής εντολής. | Δηλώνει ότι έχει αποδειχθεί η εκπλήρωση των εφαρμοστέων απαιτήσεων. Εκδίδεται με αποκλειστική ευθύνη του κατασκευαστή. |
| Δήλωση ενσωμάτωσης ΕΕ για ημιτελές μηχάνημα | Ο κατασκευαστής του ημιτελούς μηχανήματος ή κατάλληλα εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος. | Αναφέρει, μεταξύ άλλων, ποιες απαιτήσεις εφαρμόστηκαν και εκπληρώθηκαν. Δεν αντικαθιστά τη δήλωση συμμόρφωσης του τελικού μηχανήματος. |
| Πιστοποιητικό εξέτασης τύπου ΕΕ | Κοινοποιημένος οργανισμός που ενεργεί στο κατάλληλο πεδίο. | Επιβεβαιώνει ότι ο αξιολογημένος τύπος συμμορφώνεται με τις σχετικές απαιτήσεις. Δεν αντικαθιστά τη δήλωση του κατασκευαστή. |
| Προαιρετική βεβαίωση | Ο φορέας που αναγράφεται ως εκδότης. | Η σημασία της προκύπτει από το περιεχόμενο και το πεδίο της. Ο τίτλος της δεν τη μετατρέπει σε έγγραφο υποχρεωτικής διαδικασίας αξιολόγησης της συμμόρφωσης. |
| Έκθεση δοκιμών | Ο φορέας που πραγματοποίησε και τεκμηρίωσε τις δοκιμές. | Παρουσιάζει αποτελέσματα συγκεκριμένων δοκιμών. Δεν αποδεικνύει αυτομάτως τη συμμόρφωση ολόκληρου του μηχανήματος με όλες τις εφαρμοστέες απαιτήσεις. |
Η εξέταση τύπου ΕΕ είναι διαδικασία, όχι διακοσμητικός τίτλος
Η εξέταση τύπου ΕΕ, δηλαδή η ενότητα B, καθορίζεται στο παράρτημα VII του κανονισμού. Ο κοινοποιημένος οργανισμός αξιολογεί τον τεχνικό σχεδιασμό με βάση την τεκμηρίωση και εξετάζει πλήρες δείγμα αντιπροσωπευτικό της προβλεπόμενης παραγωγής. Δεν αρκεί κάποιος να ξεφυλλίσει αρχεία, να εντοπίσει αριθμούς προτύπων και να εκδώσει ένα χαρτί με βαρύγδουπο τίτλο.
Το πιστοποιητικό εξέτασης τύπου ΕΕ έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο. Προσδιορίζει τον κοινοποιημένο οργανισμό, τον κατασκευαστή και τον αξιολογημένο τύπο, περιλαμβάνει δήλωση σχετικά με την εκπλήρωση των απαιτήσεων, ημερομηνίες και τυχόν όρους έκδοσης. Η αξία του προκύπτει από τη διαδικασία που εκτελέστηκε, όχι από το μέγεθος της λέξης «πιστοποιητικό».
Ακόμη και σωστή εξέταση τύπου ΕΕ δεν ολοκληρώνει μόνη της ολόκληρη την αξιολόγηση της συμμόρφωσης. Στη διαδρομή B+C, μετά την αξιολόγηση του τύπου, ο κατασκευαστής εξασφαλίζει ότι τα παραγόμενα μηχανήματα συμφωνούν με τον εγκεκριμένο τύπο και τον κανονισμό. Έπειτα συντάσσει τη δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ. Ο οργανισμός αξιολόγησε τον τύπο. Ο κατασκευαστής εξακολουθεί να ευθύνεται για ό,τι κατασκεύασε και παρέδωσε.
Μια προαιρετική βεβαίωση δεν γίνεται υποχρεωτικό πιστοποιητικό επειδή το θέλει ο πωλητής
Ας υποθέσουμε ότι ο αγοραστής έλαβε βεβαίωση για ορισμένες δοκιμές ή για περιορισμένο έλεγχο τεκμηρίωσης. Ο προμηθευτής την παρουσιάζει ως απόδειξη πλήρους αξιολόγησης της συμμόρφωσης. Όταν ζητείται η δήλωση, απαντά: «Μα υπάρχει πιστοποιητικό».
Εδώ σταματάμε να συζητάμε για το πόσο επίσημο δείχνει το χαρτί και επιστρέφουμε σε αυτό που πράγματι βεβαιώνει. Μια έκθεση δοκιμών μπορεί να περιέχει χρήσιμα αποτελέσματα. Μια προαιρετική βεβαίωση μπορεί να τεκμηριώνει συγκεκριμένο έλεγχο. Τίποτε από αυτά δεν σημαίνει από μόνο του ότι έγινε εξέταση τύπου ΕΕ ή ότι συντάχθηκε δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ.
Αν ο προμηθευτής γνωρίζει τον περιορισμένο χαρακτήρα του εγγράφου και το παρουσιάζει ως υποχρεωτικό πιστοποιητικό ή ως υποκατάστατο της δήλωσης, δεν προσφέρει «επιπλέον ασφάλεια». Ισχυρίζεται ότι εκτελέστηκαν υποχρεώσεις που το έγγραφο δεν επιβεβαιώνει.
Δεν χρειάζεται να πλαστογραφήσεις ένα πιστοποιητικό. Μερικές φορές αρκεί να πεις ψέματα για το τι αποδεικνύει.
Δεν χρειάζεται κάθε μηχάνημα εξέταση τύπου. Κάθε μηχάνημα χρειάζεται τη σωστή διαδικασία
Ας μη διορθώνουμε όμως ένα λάθος με ένα δεύτερο. Ο κανονισμός δεν απαιτεί εξέταση τύπου ΕΕ για κάθε μηχάνημα. Η διαδικασία εξαρτάται από την κατηγορία του προϊόντος και τις προϋποθέσεις των διατάξεων. Για κατηγορίες που δεν περιλαμβάνονται στο παράρτημα I προβλέπεται εσωτερικός έλεγχος παραγωγής.
Η απουσία πιστοποιητικού κοινοποιημένου οργανισμού δεν αποδεικνύει αυτομάτως μη συμμόρφωση. Η παρουσία του επίσης δεν εγγυάται αυτομάτως συμμόρφωση. Η σωστή πρώτη ερώτηση δεν είναι «έχετε κάποιο πιστοποιητικό;». Είναι: «Ποια διαδικασία εφαρμόστηκε και πού βρίσκεται η δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ για αυτό το μηχάνημα;»
Πέντε συνημμένα αρχεία δεν αντικαθιστούν το ένα έγγραφο που εξακολουθεί να λείπει.
2. Ο κατασκευαστής υπάρχει. Απλώς δεν γνωρίζει ότι εξέδωσε τη δήλωση
Στην πράξη έχουμε συναντήσει περίπτωση όπου προμηθευτής από την Κίνα εξέδωσε δήλωση χρησιμοποιώντας τα στοιχεία υπαρκτής ιταλικής εταιρείας. Την εμφάνισε ως κατασκευαστή, παρότι η εταιρεία δεν γνώριζε ότι τα στοιχεία της χρησιμοποιούνταν με αυτόν τον τρόπο.
Δεν χρειάστηκε να επινοηθεί εταιρεία. Αρκούσε η χρήση μιας πραγματικής. Αυτό ακριβώς μπορούσε να καθησυχάσει τον αγοραστή: η εταιρεία υπήρχε, δραστηριοποιούνταν στον κλάδο και είχε ευρωπαϊκή διεύθυνση. Επιβεβαιώθηκε όμως μόνο η ύπαρξή της, όχι η σχέση της με το συγκεκριμένο μηχάνημα.
Ο κατασκευαστής είναι ευρωπαϊκός. Απλώς δεν γνωρίζει ακόμη ότι έγινε κατασκευαστής αυτού του μηχανήματος.
Τα στοιχεία τρίτου δεν αποτελούν εξουσιοδότηση
Ο κανονισμός απαιτεί να αναφέρεται ο κατασκευαστής και, όπου χρειάζεται, ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός του. Η δήλωση εκδίδεται με αποκλειστική ευθύνη του κατασκευαστή. Περιλαμβάνει επίσης στοιχεία για το πρόσωπο που υπογράφει, την ιδιότητά του και για λογαριασμό ποιου ενεργεί.
Αυτά τα πεδία δεν υπάρχουν για να συμπληρωθούν με το όνομα μιας εταιρείας που δείχνει αξιόπιστη. Η συνειδητή έκδοση δήλωσης στο όνομα τρίτης εταιρείας, χωρίς γνώση και εξουσιοδότησή της, είναι αντιποίηση της ιδιότητας του κατασκευαστή. Δεν είναι υπηρεσία σύνταξης τεκμηρίωσης, ούτε «βοήθεια για το CE», ούτε μικρό λάθος που διορθώνεται αλλάζοντας το υποσέλιδο.
Παρόμοιος μηχανισμός περιγράφηκε σε δημόσια ανακοίνωση της Ente Certificazione Macchine τον Φεβρουάριο του 2023. Η υπόθεση αφορούσε ψευδή δήλωση για υδραυλική πρέσα δεματοποίησης μετάλλων TCM-XB315. Σε ιταλικό φορέα αποδόθηκε ο ρόλος του εκπροσώπου για τον τεχνικό φάκελο, τον οποίο ο ίδιος αρνήθηκε ρητά ότι είχε αναλάβει. Δεν εμφανίστηκε ως κατασκευαστής, και αυτή είναι σημαντική διαφορά. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, ο αγοραστής μπορούσε να βρει στο έγγραφο πραγματική οργάνωση της οποίας η συμμετοχή υπήρχε μόνο στο χαρτί.
Η παραγωγή στην Κίνα δεν αποτελεί απόδειξη απάτης
Πρέπει να διακρίνουμε την αντιποίηση από τη νόμιμη ανάθεση παραγωγής. Μια ιταλική εταιρεία μπορεί να αναθέσει τον σχεδιασμό ή την κατασκευή στην Κίνα, να διαθέσει το μηχάνημα με το δικό της όνομα και να αναλάβει τις υποχρεώσεις του κατασκευαστή. Δεν είναι υποχρεωμένη να κατεργάζεται η ίδια κάθε εξάρτημα ούτε να κατέχει το εργοστάσιο όπου έγινε η συναρμολόγηση.
Το πρόβλημα δεν είναι ο συνδυασμός κινεζικού εργοστασίου και ιταλικής επωνυμίας. Το πρόβλημα είναι η χρήση της ιταλικής επωνυμίας χωρίς πραγματική συμμετοχή της εταιρείας. Στην πρώτη περίπτωση υπάρχει κατασκευαστής που χρησιμοποιεί υπεργολάβο. Στη δεύτερη χρησιμοποιούνται ξένα στοιχεία για να πιστέψει ο αγοραστής ότι πίσω από το μηχάνημα βρίσκεται διαφορετικός υπεύθυνος φορέας.
Ρωτήστε την εταιρεία, όχι μόνο τον άνθρωπο που σας έστειλε τα στοιχεία της
Όταν υπάρχει αμφιβολία, επικοινωνήστε με τον φορέα που αναφέρεται στη δήλωση μέσω καναλιού το οποίο βρήκατε ανεξάρτητα από τον προμηθευτή. Μην περιοριστείτε στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του ύποπτου εγγράφου ή σε επαφή που ο πωλητής παρουσιάζει ως «τον άνθρωπό μας στην Ευρώπη».
Στείλτε τη δήλωση, τα στοιχεία αναγνώρισης του μηχανήματος και φωτογραφία της πινακίδας. Ρωτήστε συγκεκριμένα: «Επιβεβαιώνετε ότι είστε ο κατασκευαστής του αναφερόμενου μηχανήματος και ότι η συνημμένη δήλωση εκδόθηκε από εσάς ή με την εξουσιοδότησή σας;» Αν η εταιρεία εμφανίζεται ως εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος, ζητήστε επιβεβαίωση του ρόλου και του πεδίου της εντολής.
Μια γενική ερώτηση όπως «συνεργάζεστε με κινεζικές εταιρείες;» είναι ανεπαρκής. Μπορεί να λάβετε ένα απολύτως αληθινό «ναι» και να μην μάθετε τίποτε για τη συγκεκριμένη δήλωση. Η απουσία απάντησης δεν αποδεικνύει πλαστογραφία. Η σαφής άρνηση της εταιρείας στην οποία αποδόθηκε η έκδοση, όμως, δεν είναι μικρή τυπική έλλειψη.
Ο έλεγχος στο μητρώο απαντά αν η εταιρεία υπάρχει. Δεν απαντά ποιος υπέγραψε αναλαμβάνοντας την ευθύνη της.
3. Ο αριθμός του πιστοποιητικού είναι σωστός. Το μοντέλο του μηχανήματος όχι
«Ελέγξαμε το πιστοποιητικό. Υπάρχει στη βάση». Είναι καλό ξεκίνημα, αρκεί μετά τον αριθμό να διαβαστούν και τα υπόλοιπα στοιχεία. Ένας γνήσιος αριθμός μπορεί να τοποθετηθεί σε τροποποιημένο έγγραφο. Μπορεί επίσης να αποσταλεί αυθεντικό πιστοποιητικό που αφορά άλλο προϊόν. Η μηχανή αναζήτησης θα βρει τον αριθμό, όχι την αλήθεια για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται.
Ο αριθμός μένει. Τα στοιχεία αλλάζουν ιδιοκτήτη
Η TÜV Rheinland έχει δημοσιεύσει προειδοποίηση για πιστοποιητικό με αριθμό AK 50352718 001, το οποίο αφορούσε αεροσυμπιεστή. Σύμφωνα με τον εκδότη, στο έγγραφο είχε αλλάξει η επωνυμία της εταιρείας. Δεν πρόκειται λοιπόν για θεωρητικό τέχνασμα εκπαιδευτικού σεμιναρίου, αλλά για συγκεκριμένο αριθμό και συγκεκριμένο είδος παραποίησης.
Ο αγοραστής που ελέγχει μόνο τον αριθμό μπορεί να μην αντιληφθεί τίποτε. Βρήκε την εγγραφή, αναγνώρισε την κατηγορία προϊόντος και έκλεισε τον φάκελο. Έλεγξε ακριβώς το στοιχείο που δεν άλλαξε.
Χρειάζεται σύγκριση της ληφθείσας έκδοσης με τα στοιχεία του εκδότη: επωνυμία φορέα, προϊόντα, μοντέλα, πεδίο, ημερομηνίες, παραρτήματα και έκδοση του εγγράφου. Η ακολουθία χαρακτήρων στην επάνω γωνία δεν αρκεί. Ο αριθμός αντιγράφεται πολύ πιο εύκολα από όσο εκτελούνται πραγματικές δοκιμές.
Η βάση επιβεβαιώνει ότι υπάρχει ένας αριθμός. Δεν επιβεβαιώνει ότι ο προμηθευτής τον χρησιμοποιεί για το σωστό προϊόν.
«Είναι η ίδια σειρά». Ποια ακριβώς διαμόρφωση αξιολογήθηκε;
Ο δεύτερος μηχανισμός δεν απαιτεί επεξεργασία αρχείου. Ας υποθέσουμε ότι ο προμηθευτής παρουσιάζει γνήσιο πιστοποιητικό εξέτασης τύπου ΕΕ για πρέσα συγκεκριμένης διαμόρφωσης. Στην παραγγελθείσα έκδοση έχουν αλλάξει η τροφοδοσία του τεμαχίου και τα προστατευτικά μέσα της ζώνης εργασίας. Τα έγγραφα δεν εξηγούν αν η νέα έκδοση καλύπτεται.
Η απάντηση του πωλητή είναι γνώριμη: «Είναι η ίδια σειρά. Οι διαφορές είναι μικρές». Ο σκελετός μοιάζει. Το χρώμα είναι ίδιο. Άλλαξε μόνο ο τρόπος με τον οποίο ένας άνθρωπος μπορεί να φτάσει στην επικίνδυνη κίνηση. Μικρή λεπτομέρεια, ειδικά για όποιον δεν θα εργαστεί ποτέ δίπλα στην πρέσα.
Το πιστοποιητικό εξέτασης τύπου ΕΕ πρέπει να προσδιορίζει τον αξιολογημένο τύπο και τους όρους έκδοσης. Μπορεί να συνοδεύεται από παραρτήματα. Ο κανονισμός προβλέπει επίσης πρόσθετη έγκριση μεταβολών που μπορούν να επηρεάσουν τη συμμόρφωση ή την ισχύ του πιστοποιητικού, μέσω προσθήκης στο αρχικό έγγραφο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παραλλαγή χρειάζεται χωριστό πιστοποιητικό. Σημαίνει ότι το πεδίο της αξιολόγησης προκύπτει από τα έγγραφα, όχι από την ομοιότητα των ονομασιών στον κατάλογο. Αν ο προμηθευτής γνωρίζει ότι η προσφερόμενη διαμόρφωση δεν καλύπτεται και παρ’ όλα αυτά δηλώνει το αντίθετο, η γνησιότητα του πιστοποιητικού δεν τον δικαιολογεί.
Συγκρίνουμε έγγραφο με έγγραφο και μετά έγγραφα με μηχάνημα
Ο έλεγχος γίνεται σε δύο επίπεδα. Πρώτα συγκρίνουμε το αντίγραφο που λάβαμε με τις πληροφορίες του εκδότη: πλήρη αριθμό, φορέα, μοντέλα, πεδίο αξιολόγησης, ημερομηνίες και διαθέσιμα παραρτήματα. Αν η δημόσια βάση εμφανίζει μόνο σύντομη εγγραφή, ζητάμε από τον εκδότη επιβεβαίωση του αντιγράφου και διευκρίνιση του πεδίου.
Ύστερα συγκρίνουμε τα έγγραφα με το παραδοθέν μηχάνημα. Αντιπαραβάλλουμε την αναγνώριση στη δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ με την πινακίδα, τις οδηγίες, την παραγγελία και τα βοηθητικά έγγραφα. Εξετάζουμε τη διαμόρφωση που επηρεάζει την ασφάλεια, όχι μόνο το εμπορικό όνομα του μοντέλου.
Το πιστοποιητικό εξέτασης τύπου προσδιορίζει τύπο και δεν είναι υποχρεωμένο να αναγράφει τον σειριακό αριθμό κάθε παραγόμενου τεμαχίου. Η απουσία του συγκεκριμένου σειριακού αριθμού δεν ακυρώνει αυτομάτως το πιστοποιητικό. Πρέπει όμως να υπάρχει αποδείξιμη σύνδεση μεταξύ του παραδοθέντος μηχανήματος και του εγκεκριμένου τύπου.
Γι’ αυτό η σωστή ερώτηση προς τον εκδότη δεν είναι μόνο «υπάρχει αυτός ο αριθμός;». Είναι: «Αντιστοιχεί το συνημμένο αντίγραφο στο έγγραφο που εκδώσατε και καλύπτει το πεδίο του το συγκεκριμένο μοντέλο και την περιγραφόμενη διαμόρφωση;»
Το πιστοποιητικό καλύπτει ό,τι αξιολογήθηκε, όχι ολόκληρο τον κατάλογο του προμηθευτή.
4. Ο οργανισμός είναι κοινοποιημένος. Για ποια εργασία όμως;
«Ελέγξτε το. Είμαστε στον κατάλογο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής». Ο προμηθευτής στέλνει αριθμό οργανισμού και σύνδεσμο προς το NANDO. Η εταιρεία υπάρχει πράγματι στη βάση, με σωστή επωνυμία και διεύθυνση. Αυτό δεν αποδεικνύει ακόμη ότι είχε δικαίωμα να εκτελέσει τη συγκεκριμένη αξιολόγηση για το συγκεκριμένο μηχάνημα.
Ένας αριθμός, συγκεκριμένες αρμοδιότητες
Σε κάθε κοινοποιημένο οργανισμό αποδίδεται ένας αριθμός αναγνώρισης, ακόμη και όταν είναι κοινοποιημένος βάσει περισσότερων πράξεων. Οι αριθμοί από μόνοι τους δεν αποκαλύπτουν ποια προϊόντα και ποιες διαδικασίες καλύπτει η κοινοποίηση.
Ας υποθέσουμε ότι ένας οργανισμός είναι κοινοποιημένος για εξέταση τύπου ΕΕ ανυψωτικών οχημάτων. Ο προμηθευτής πρέσας παρουσιάζει έγγραφο του ίδιου οργανισμού και δηλώνει ότι η εξέταση τύπου της πρέσας έχει ολοκληρωθεί. Ο οργανισμός υπάρχει, είναι κοινοποιημένος και ίσως αναφέρεται ακόμη και η σωστή νομοθετική πράξη. Το πεδίο όμως δεν καλύπτει την πρέσα.
Η τεχνική εμπειρία ενός εργαστηρίου δεν είναι το ίδιο πράγμα με το πεδίο της κοινοποίησης. Δεν εξετάζουμε αν, κατά τη γνώμη του πωλητή, «μπορούν να το κάνουν». Εξετάζουμε αν είχαν τη θεσμική αρμοδιότητα να ενεργήσουν ως κοινοποιημένος οργανισμός για αυτή την κατηγορία προϊόντος και αυτή τη διαδικασία.
Πώς ελέγχεται ο κοινοποιημένος οργανισμός στο NANDO;
Στη βάση της Επιτροπής πρέπει να προχωρήσετε πέρα από το πρώτο αποτέλεσμα αναζήτησης. Ο πρακτικός έλεγχος καλύπτει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:
| Τι ελέγχουμε; | Τι πρέπει να συμφωνεί; |
|---|---|
| Συγκεκριμένος νομικός φορέας | Η πλήρης επωνυμία και τα στοιχεία του οργανισμού που ευθύνεται για το έγγραφο. Το λογότυπο ενός διεθνούς ομίλου δεν αρκεί. |
| Νομική βάση | Η πράξη βάσει της οποίας πραγματοποιήθηκε η αξιολόγηση. Κοινοποίηση για διαφορετική πράξη δεν υποκαθιστά τη σωστή. |
| Είδος ή κατηγορία προϊόντος | Το πεδίο της κοινοποίησης πρέπει να καλύπτει το προϊόν που αξιολογήθηκε. |
| Διαδικασία | Η σωστή ενότητα, όπως εξέταση τύπου ΕΕ B, πλήρης διασφάλιση ποιότητας H ή επαλήθευση ανά μονάδα G. |
| Πεδίο και χρονική κατάσταση | Οι αρμοδιότητες κατά τον χρόνο της αξιολόγησης και τυχόν μεταγενέστερος περιορισμός, αναστολή ή ανάκληση της κοινοποίησης. |
Για παλαιότερα έγγραφα εξετάζονται και οι μεταβατικές διατάξεις. Η δυνατότητα έκδοσης νέων πιστοποιητικών βάσει του κανονισμού και η διατήρηση ισχύος παλαιότερου πιστοποιητικού εξέτασης τύπου ΕΚ είναι διαφορετικά ζητήματα. Αν η κατάσταση του οργανισμού μεταβλήθηκε, πρέπει να αναλυθεί η επίπτωση στο συγκεκριμένο έγγραφο. Δεν θεωρούμε ούτε ότι όλα τα παλαιά πιστοποιητικά ακυρώθηκαν αυτομάτως ούτε ότι η μεταβολή δεν έχει καμία συνέπεια.
Το NANDO ελέγχει την κοινοποίηση. Δεν είναι βάση αυθεντικότητας κάθε αντιγράφου πιστοποιητικού που στέλνει ένας πωλητής. Η γνησιότητα του συγκεκριμένου αντιγράφου επιβεβαιώνεται από τον εκδότη.
Ο σύνδεσμος προς την Επιτροπή δεν τελειώνει τον έλεγχο. Συχνά δείχνει απλώς το σημείο στο οποίο ο προμηθευτής περίμενε ότι θα σταματήσετε να διαβάζετε.
Το ίδιο λογότυπο δεν αρκεί. Ούτε η διαπίστευση
Σε διεθνή όμιλο πρέπει να εξακριβωθεί ποιος συγκεκριμένος νομικός φορέας πραγματοποίησε την αξιολόγηση. Η κοινοποίηση μιας εταιρείας του ομίλου δεν καλύπτει αυτομάτως κάθε άλλη εταιρεία που χρησιμοποιεί το ίδιο εμπορικό σήμα.
Αυτό δεν απαγορεύει τη χρήση υπεργολάβων ή θυγατρικών. Ο κανονισμός την επιτρέπει υπό προϋποθέσεις, αλλά ο κοινοποιημένος οργανισμός διατηρεί πλήρη ευθύνη για τα καθήκοντα που αναθέτει. Πρέπει να είναι σαφές ποιος ενήργησε για λογαριασμό του και ποιος ευθύνεται για το αποτέλεσμα. Η φράση «είναι συνεργάτης μας» δεν απαντά σε αυτά τα ερωτήματα.
Το ίδιο ισχύει για τη διαπίστευση. Η διαπίστευση επιβεβαιώνει τεχνική επάρκεια σε καθορισμένο πεδίο και μπορεί να στηρίζει μια κοινοποίηση. Δεν είναι η ίδια κοινοποίηση. Ένα πιστοποιητικό διαπίστευσης δεν αντικαθιστά τον έλεγχο της αρμοδιότητας για τη συγκεκριμένη διαδικασία του κανονισμού.
Ένας πραγματικός οργανισμός μπορεί να εκδώσει έγγραφο εκτός του κοινοποιημένου ρόλου του
Ένας οργανισμός μπορεί να παρέχει πολλές υπηρεσίες. Το ότι ενεργεί ως κοινοποιημένος οργανισμός σε έναν τομέα δεν σημαίνει ότι κάθε έγγραφό του εκδόθηκε με αυτή την ιδιότητα. Μπορεί να εκδώσει έκθεση δοκιμών ή προαιρετική βεβαίωση εκτός της διαδικασίας κοινοποίησης.
Ο αγοραστής βλέπει γνωστό όνομα. Ο πωλητής παραλείπει να εξηγήσει ότι το έγγραφο δεν τεκμηριώνει την απαιτούμενη διαδικασία. Αν το κάνει συνειδητά, δανείζεται την αξιοπιστία του οργανισμού για να παραπλανήσει. Το έγγραφο μπορεί να είναι γνήσιο και η παρουσίασή του ψευδής.
Η σωστή ερώτηση είναι: «Εκδόθηκε αυτό το έγγραφο στο πλαίσιο της κοινοποίησής σας, για αυτή την κατηγορία προϊόντος και αυτή τη διαδικασία;»
5. «Έχουμε εταιρεία στην Ευρώπη». Ωραία. Ποιον ρόλο έχει;
Ας υποθέσουμε ότι τα έγγραφα αφορούν μηχάνημα κινεζικού κατασκευαστή. Μια βεβαίωση εκδόθηκε από εταιρεία στην Τουρκία και ως επαφή για ζητήματα συμμόρφωσης αναφέρεται εταιρεία με διεύθυνση στην Κύπρο. Ο προμηθευτής συνοψίζει: «Όλα διεκπεραιώθηκαν στην Ευρώπη».
Αυτό ακούγεται καθησυχαστικό, αλλά δεν απαντά στα βασικά ερωτήματα. Ποιος είναι ο κατασκευαστής; Ποιος ενεργεί με εξουσιοδότησή του; Ο εκδότης της βεβαίωσης εκτέλεσε την απαιτούμενη διαδικασία; Για ποιο πράγμα ευθύνεται η εταιρεία στην Κύπρο; Τρεις διευθύνσεις σε τρεις χώρες δεν συνθέτουν από μόνες τους ορθή αξιολόγηση της συμμόρφωσης.
Η ΕΕ, ο ΕΟΧ και η Ευρώπη δεν είναι το ίδιο πράγμα
Ο Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος περιλαμβάνει τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και τη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Λιχτενστάιν. Τα τρία αυτά κράτη συμμετέχουν στην εσωτερική αγορά σύμφωνα με τη Συμφωνία ΕΟΧ. Αυτό επηρεάζει και την εφαρμογή της νομοθεσίας για προϊόντα, ανάλογα με την ενσωμάτωση της συγκεκριμένης πράξης και τις σχετικές ημερομηνίες.
Επομένως, η φράση «η εταιρεία δεν βρίσκεται στην ΕΕ» δεν αρκεί για να απορρίψουμε φορέα από τη Νορβηγία. Από την άλλη, οι κανόνες του ΕΟΧ δεν επεκτείνονται σε κάθε χώρα που ο πωλητής αποκαλεί ευρωπαϊκή.
Ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος πρέπει να πληροί τις σχετικές απαιτήσεις εγκατάστασης και να διαθέτει γραπτή εξουσιοδότηση του κατασκευαστή. Μια περιγραφή υπηρεσίας στον ιστότοπο δεν δημιουργεί πληρεξουσιότητα.
Η γεωγραφία δείχνει πού βρίσκεται μια διεύθυνση. Δεν αποδεικνύει ποιος έχει αναλάβει ευθύνη.
Τουρκία: η τελωνειακή ένωση δεν σημαίνει συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η Τουρκία δεν ανήκει στην ΕΕ ή στον ΕΟΧ. Υπάρχουν όμως χωριστές ρυθμίσεις με την Ένωση σχετικά με την τελωνειακή ένωση, την προσαρμογή τεχνικών κανόνων, την κοινοποίηση οργανισμών και την αναγνώριση ορισμένων αποτελεσμάτων αξιολόγησης της συμμόρφωσης.
Γι’ αυτό ένα έγγραφο τουρκικού οργανισμού δεν απορρίπτεται μόνο λόγω της χώρας έκδοσης. Ελέγχονται η νομική βάση αναγνώρισης, η σχετική πράξη, η διαδικασία και το πεδίο αρμοδιοτήτων του εκδότη. Δεν δεχόμαστε όμως το αντίστροφο απλουστευτικό επιχείρημα ότι κάθε τουρκικό πιστοποιητικό είναι αυτομάτως ενωσιακό.
Η ύπαρξη συμφωνίας δεν δίνει σε κάθε εργαστήριο δικαίωμα εξέτασης τύπου ΕΕ και δεν μετατρέπει κάθε προαιρετική βεβαίωση σε έγγραφο που απαιτεί ο κανονισμός. Οι αρμοδιότητες ελέγχονται για τον συγκεκριμένο φορέα και τη συγκεκριμένη εργασία, όχι για μια ολόκληρη χώρα.
Η Κύπρος ανήκει στην ΕΕ. Η λέξη «Κύπρος» στο έγγραφο πάλι δεν αρκεί
Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στις περιοχές όπου η κυβέρνησή της δεν ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο, η εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ έχει ανασταλεί. Επομένως, ο έλεγχος δεν σταματά στη γενική αναφορά μιας εταιρείας «στην Κύπρο». Πρέπει να εξακριβωθούν η εγγραφή, η έδρα και ο πραγματικός ρόλος της.
Ακόμη και μια κανονικά καταχωρισμένη εταιρεία σε περιοχή όπου εφαρμόζεται το δίκαιο της ΕΕ δεν γίνεται αυτόματα κοινοποιημένος οργανισμός ή εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος οποιουδήποτε κατασκευαστή. Μπορεί να είναι εμπορικός αντιπρόσωπος, διαμεταφορέας ή πάροχος διοικητικών υπηρεσιών. Καμία από αυτές τις νόμιμες δραστηριότητες δεν αποδεικνύει εξουσιοδότηση για ζητήματα συμμόρφωσης του συγκεκριμένου μηχανήματος.
Ελέγχουμε τον φορέα και τον ρόλο, όχι το κύρος της διεύθυνσης
Ζητήστε την πλήρη επωνυμία, τον αριθμό μητρώου, την έδρα και σαφή περιγραφή του ρόλου κάθε εταιρείας. Ελέγξτε τα στοιχεία στο κατάλληλο μητρώο και επιβεβαιώστε τον δηλωμένο ρόλο. Αν η εταιρεία ενεργεί για τον κατασκευαστή, χρειάζεται πραγματική εξουσιοδότηση. Αν επικαλείται κοινοποίηση, ελέγχεται το πεδίο της. Αν είναι εισαγωγέας, η παρουσία της δεν αποδεικνύει ότι πραγματοποιήθηκαν δοκιμές.
Δεν χρειάζεται όλες οι εταιρείες να βρίσκονται στην ίδια χώρα. Χρειάζεται καθεμία να εκτελεί πράγματι το καθήκον που της αποδίδεται. Αν ένας απλός τόπος επικοινωνίας παρουσιάζεται συνειδητά ως «ευρωπαϊκός υπεύθυνος συμμόρφωσης», δημιουργείται ψευδής αίσθηση ότι η ευθύνη έχει ήδη τακτοποιηθεί.
Η εγγραφή εταιρείας δεν είναι κοινοποίηση. Η διεύθυνση στην Ένωση δεν είναι εξουσιοδότηση. Και το «έχουμε κάποιον στην Ευρώπη» δεν είναι απάντηση για τη συμμόρφωση.
6. «Είμαι μόνο εισαγωγέας». Οι υποχρεώσεις δεν τελειώνουν εκεί
Ένας εγχώριος προμηθευτής εισάγει μηχάνημα από τρίτη χώρα. Πριν από την αγορά διαβεβαιώνει ότι η συμμόρφωση και τα έγγραφα είναι πλήρη. Όταν ο αγοραστής αποδεικνύει ότι το πιστοποιητικό αφορά διαφορετικό μοντέλο, η απάντηση αλλάζει: «Δεν είμαστε κατασκευαστής. Μιλήστε με το εργοστάσιο».
Ο εισαγωγέας δεν είναι πάντοτε κατασκευαστής. Έχει όμως δικές του υποχρεώσεις, οι οποίες δεν εξαφανίζονται με την προώθηση ενός μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην Κίνα.
Δεν αρκεί να προωθήσετε το μήνυμα του εργοστασίου
Πριν διαθέσει το μηχάνημα στην αγορά, ο εισαγωγέας πρέπει να εξασφαλίσει ότι ο κατασκευαστής πραγματοποίησε την κατάλληλη διαδικασία αξιολόγησης της συμμόρφωσης, ολοκλήρωσε τη σύνταξη της τεχνικής τεκμηρίωσης, τοποθέτησε την προβλεπόμενη σήμανση και παρέχει τα απαιτούμενα έγγραφα, τις οδηγίες και τις πληροφορίες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο εισαγωγέας πρέπει να επαναλάβει όλες τις δοκιμές. Σημαίνει όμως ότι δεν μπορεί να θεωρήσει οποιοδήποτε συνημμένο με γενικό τίτλο ως απόδειξη ολοκλήρωσης της διαδικασίας.
Αν γνωρίζει ή έχει λόγους να πιστεύει ότι το μηχάνημα δεν συμμορφώνεται, δεν πρέπει να το διαθέσει στην αγορά μέχρι να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση. Αν το πρόβλημα αποκαλυφθεί αργότερα, απαιτούνται κατάλληλες διορθωτικές ενέργειες και, ανάλογα με τις περιστάσεις, απόσυρση ή ανάκληση. Όταν υπάρχει κίνδυνος, προστίθενται υποχρεώσεις ενημέρωσης των αρμόδιων αρχών.
Το πλήκτρο «προώθηση» δεν είναι διαδικασία επαλήθευσης της συμμόρφωσης.
Το αντίγραφο της δήλωσης δεν είναι ολόκληρη η τεχνική τεκμηρίωση
Ο εισαγωγέας πρέπει να διατηρεί αντίγραφο της δήλωσης συμμόρφωσης ΕΕ για τουλάχιστον δέκα έτη μετά τη διάθεση του μηχανήματος στην αγορά. Χωριστά, πρέπει να εξασφαλίζει ότι η τεχνική τεκμηρίωση μπορεί να τεθεί στη διάθεση των αρχών εποπτείας της αγοράς κατόπιν αιτήματος. Πρόκειται για δύο διαφορετικές υποχρεώσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ολόκληρος ο κατασκευαστικός φάκελος παραδίδεται υποχρεωτικά σε κάθε αγοραστή. Η άρνηση παράδοσης όλων των σχεδίων δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι ο φάκελος δεν υπάρχει. Ο εισαγωγέας όμως πρέπει να έχει εξασφαλίσει πραγματική δυνατότητα πρόσβασης για τις αρμόδιες αρχές. Η φράση «τα έχει ο κατασκευαστής» μπορεί να είναι σωστή. Η φράση «δεν ξέρουμε αν θα μας τα δώσει» δεν είναι εξασφάλιση διαθεσιμότητας.
Ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος δεν αναλαμβάνει την ευθύνη του σχεδιασμού
Μια άλλη συνηθισμένη απάντηση είναι: «Για τη συμμόρφωση ευθύνεται ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός μας». Χρειάζεται έλεγχος της πραγματικής εντολής του. Η υποχρέωση συμμορφούμενου σχεδιασμού και κατασκευής, καθώς και η υποχρέωση σύνταξης της τεχνικής τεκμηρίωσης, παραμένουν στον κατασκευαστή και δεν μεταφέρονται απλώς με ένα πληρεξούσιο.
Ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος μπορεί να έχει συγκεκριμένα καθήκοντα: διατήρηση εγγράφων στη διάθεση των αρχών, παροχή πληροφοριών και συνεργασία για την εξάλειψη κινδύνων. Μπορεί να εκτελεί πρόσθετες πράξεις μέσα στα όρια της διαδικασίας και της γραπτής εντολής. Δεν είναι διακοσμητική διεύθυνση ούτε εφεδρικός κατασκευαστής για κάθε υποχρέωση. Ο διορισμός του δεν καταργεί τις υποχρεώσεις του εισαγωγέα.
Στον κατάλογο εμφανίζεται ως κατασκευαστής. Στις ερωτήσεις για τη συμμόρφωση γίνεται μεσάζων
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο εισαγωγέας υπάγεται πράγματι στις υποχρεώσεις του κατασκευαστή. Αν παραγγέλνει μηχάνημα από την Κίνα και το διαθέτει με το δικό του όνομα ή εμπορικό σήμα, δεν μπορεί να το παρουσιάζει ως προϊόν δικής του μάρκας και μετά να κρύβεται πίσω από το αλλοδαπό εργοστάσιο.
Το άρθρο 17 του κανονισμού προβλέπει ότι εισαγωγέας ή διανομέας θεωρείται κατασκευαστής όταν διαθέτει προϊόν με το δικό του όνομα ή εμπορικό σήμα. Το ίδιο άρθρο καλύπτει και τροποποίηση προϊόντος που έχει ήδη διατεθεί στην αγορά, όταν η τροποποίηση μπορεί να επηρεάσει τη συμμόρφωση. Το ζήτημα αυτό δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην ουσιώδη τροποποίηση, η οποία ρυθμίζεται χωριστά και στο άρθρο 18.
Η αναγραφή των υποχρεωτικών στοιχείων εισαγωγέα δεν σημαίνει από μόνη της ότι το μηχάνημα διατίθεται με τη δική του μάρκα. Γι’ αυτό συγκρίνουμε τον ρόλο του προμηθευτή με την προσφορά, τις οδηγίες και τη σήμανση του μηχανήματος. Πρέπει να είναι σαφές ποιος είναι κατασκευαστής, ποιος ενεργεί με εξουσιοδότηση και ποιες υποχρεώσεις εκτελεί ο εισαγωγέας.
Η δική σου μάρκα δεν τελειώνει στο αυτοκόλλητο. Οι υποχρεώσεις του κατασκευαστή δεν προϋποθέτουν ιδιόκτητο εργοστάσιο.
7. «Το μηχάνημα εκτελωνίστηκε». Αυτό δεν είναι αποτέλεσμα αξιολόγησης της συμμόρφωσης
Ο αγοραστής εντοπίζει σαφή αναντιστοιχία: το πιστοποιητικό αφορά άλλο μοντέλο. Ζητά εξήγηση και λαμβάνει αποδεικτικό εκτελωνισμού. «Αν τα έγγραφα ήταν λάθος, το τελωνείο δεν θα άφηνε το μηχάνημα να περάσει».
Η ερώτηση αφορούσε το πεδίο του πιστοποιητικού. Η απάντηση αφορά τη διέλευση του φορτίου από τα σύνορα. Ο πωλητής δεν εξήγησε την αναντιστοιχία. Προσπαθεί να τη σκεπάσει με το κύρος μιας δημόσιας αρχής.
Η διάταξη είναι σαφής: ο εκτελωνισμός δεν αποδεικνύει συμμόρφωση
Το άρθρο 27 του Κανονισμού 2019/1020 ορίζει ότι η θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία δεν πρέπει να θεωρείται απόδειξη συμμόρφωσης με το δίκαιο της Ένωσης. Πρόκειται για τελωνειακή θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, όχι για έγκριση του σχεδιασμού, επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας των προστατευτικών μέτρων ή επαλήθευση ότι ο κατασκευαστής εξέδωσε πράγματι τη δήλωση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι στα σύνορα ελέγχονται μόνο οι δασμοί. Οι διατάξεις προβλέπουν ελέγχους προϊόντων βάσει ανάλυσης κινδύνου. Η έλλειψη απαιτούμενων εγγράφων ή εύλογες αμφιβολίες για τη γνησιότητα, ακρίβεια ή πληρότητά τους μπορούν να οδηγήσουν σε αναστολή της θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία.
Ο συνοριακός έλεγχος, όμως, δεν είναι πλήρης αξιολόγηση της συμμόρφωσης που εκτελείται για λογαριασμό του κατασκευαστή σε κάθε εισαγόμενο μηχάνημα. Το γεγονός ότι το φορτίο δεν σταμάτησε δεν επιτρέπει να προστεθεί στη δήλωση η φράση «ελέγχθηκε και εγκρίθηκε από το τελωνείο».
Ο εκτελωνισμός αποδεικνύει ότι ολοκληρώθηκε μια τελωνειακή διαδικασία. Δεν αποδεικνύει ότι αξιολογήθηκε ολόκληρο το μηχάνημα.
Ακόμη και προηγούμενη κράτηση δεν μετατρέπει τον εκτελωνισμό σε πιστοποίηση
Ο Κανονισμός 2019/1020 προβλέπει ότι, μετά την αναστολή, ένα προϊόν μπορεί να τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία αν μέσα σε τέσσερις εργάσιμες ημέρες οι αρχές εποπτείας της αγοράς δεν ζητήσουν να διατηρηθεί η αναστολή, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες τελωνειακές απαιτήσεις και διατυπώσεις.
Η αποδέσμευση μπορεί επομένως να προκύψει από την εξέλιξη της διαδικασίας και όχι από επιβεβαίωση όλων των χαρακτηριστικών ασφαλείας. Δεν νομιμοποιεί πιθανή μη συμμόρφωση. Η φράση «το κράτησαν και μετά το άφησαν, άρα τα έλεγξαν όλα» απαιτεί εξακρίβωση του πραγματικού αντικειμένου του ελέγχου και της απόφασης που εκδόθηκε.
Τέσσερις ημέρες στο ημερολόγιο δεν ισοδυναμούν με τέσσερις ημέρες τεχνικών δοκιμών.
Το τελωνειακό έγγραφο δεν απαντά στην ερώτηση για τον ελλείποντα προφυλακτήρα
Το αποδεικτικό εκτελωνισμού δεν εξηγεί γιατί το πιστοποιητικό αφορά άλλο μοντέλο. Δεν επιβεβαιώνει την εξουσιοδότηση του υπογράφοντος ούτε ότι η παραδοθείσα διαμόρφωση καλύπτεται από την κατάλληλη αξιολόγηση.
Η απάντηση πρέπει να είναι συγκεκριμένη: «Το αποδεικτικό εκτελωνισμού δεν εξηγεί την αναντιστοιχία μεταξύ εγγράφου και παραδιδόμενου μηχανήματος. Παρακαλούμε να υποδείξετε το έγγραφο που καλύπτει το σωστό μοντέλο και τη συγκεκριμένη διαμόρφωση και να επιβεβαιώσετε το πεδίο του μέσω του εκδότη».
Το ίδιο ισχύει για τεχνικές ελλείψεις. Αν ο χειριστής μπορεί να φτάσει στην επικίνδυνη κίνηση, χρειάζεται αξιολόγηση του προστατευτικού συστήματος. Το τελωνειακό έγγραφο δεν αντικαθιστά τη μέτρηση του χρόνου ακινητοποίησης ούτε τον έλεγχο της διάταξης αλληλασφάλισης.
Η επιβεβαίωση της γνησιότητας της δήλωσης και ο τεχνικός έλεγχος ασφάλειας είναι δύο διαφορετικές εργασίες. Μπορεί να εντοπίσετε τον πραγματικό εκδότη και παρ’ όλα αυτά να βρείτε κατασκευαστική λύση που δεν πληροί τις απαιτήσεις.
Το τελωνείο αποδέσμευσε το φορτίο. Δεν απάλλαξε τον κατασκευαστή ή τον εισαγωγέα από τις υποχρεώσεις τους.
8. Πρακτικός έλεγχος της δήλωσης συμμόρφωσης ΕΕ και αξιοποίηση του αποτελέσματος
Μετά τον έλεγχο πρέπει να απομένει κάτι περισσότερο από τη φράση «ο προμηθευτής τα εξήγησε όλα». Τι ακριβώς εξήγησε; Ποια αναντιστοιχία έκλεισε; Με ποιο αποδεικτικό στοιχείο; Αν μετά τη συζήτηση εξακολουθεί να μην είναι γνωστό αν το πιστοποιητικό καλύπτει το παραδοθέν μηχάνημα, το θέμα δεν διευκρινίστηκε. Απλώς συζητήθηκε.
Πέντε συμπεράσματα που πρέπει να προκύψουν από τον έλεγχο
Ο παρακάτω πίνακας οργανώνει την επαλήθευση. Δεν αντικαθιστά την τεχνική αξιολόγηση του μηχανήματος και δεν εγγυάται ότι θα εντοπιστεί κάθε πλαστογραφία.
| Πεδίο | Τι πρέπει να εξακριβωθεί; | Πού στηρίζεται ο έλεγχος; |
|---|---|---|
| Σωστό έγγραφο και νομοθεσία | Παραδόθηκε δήλωση κατάλληλη για το προϊόν και τις εφαρμοστέες διατάξεις, λαμβάνοντας υπόψη ημερομηνίες και μεταβατικούς κανόνες; Περιέχει τις απαιτούμενες πληροφορίες; | Περιεχόμενο δήλωσης, σχετικές πράξεις και στοιχεία διάθεσης στην αγορά ή θέσης σε λειτουργία. |
| Κατασκευαστής και υπογράφων | Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη; Ο αναφερόμενος φορέας εξέδωσε ή εξουσιοδότησε πράγματι την έκδοση; | Μητρώα, δηλωμένος ρόλος, στοιχεία υπογράφοντος και, όταν υπάρχει αμφιβολία, ανεξάρτητη επιβεβαίωση. |
| Ταυτότητα μηχανήματος | Αφορούν τα έγγραφα το παραδιδόμενο μοντέλο, τεμάχιο και διαμόρφωση; | Σύγκριση δήλωσης, πινακίδας, οδηγιών, παραγγελίας και βοηθητικών εγγράφων. |
| Διαδικασία και έγγραφα οργανισμού | Εφαρμόστηκε η σωστή διαδικασία; Αν συμμετείχε οργανισμός, είχε το κατάλληλο πεδίο και καλύπτει το έγγραφό του τη συγκεκριμένη αξιολόγηση; | Νομοθεσία, NANDO, πλήρες πιστοποιητικό με παραρτήματα και επιβεβαίωση εκδότη. |
| Τεχνική βάση | Τα πρότυπα, οι προδιαγραφές και τα αποτελέσματα δοκιμών αφορούν πραγματικά την αξιολογούμενη λύση; | Πεδίο εφαρμογής, ακριβείς εκδόσεις και μέρη των εγγράφων, καθώς και αποτελέσματα ελέγχων της συγκεκριμένης διαμόρφωσης. |
Δεν αναζητούμε πέντε διαβεβαιώσεις. Αναζητούμε πέντε συμπεράσματα που μπορούν να αναπαραχθούν από τρίτο πρόσωπο. Προς τον κατασκευαστή στέλνουμε ερώτηση που αναφέρεται στο συγκεκριμένο αρχείο, μοντέλο, αριθμό αναγνώρισης και διαμόρφωση. Προς τον κοινοποιημένο οργανισμό στέλνουμε χωριστή ερώτηση για τη γνησιότητα και το πεδίο του δικού του εγγράφου. Δεν περιμένουμε από τον οργανισμό να επιβεβαιώσει τη δήλωση του κατασκευαστή αντί για εκείνον.
Δεν διορθώνεται κάθε πρόβλημα με ένα νέο αρχείο
Το αποτέλεσμα πρέπει να περιγράφεται σύμφωνα με όσα αποδείχθηκαν. Ένα επιβεβαιωμένο σφάλμα στη δήλωση πρέπει να διορθωθεί από τον αρμόδιο φορέα και η νέα έκδοση να ελεγχθεί. Δεν αλλάζουμε μόνοι μας στοιχεία σε υπογεγραμμένη δήλωση τρίτου για να ταιριάζουν με την πινακίδα.
Μια λανθασμένα συνταγμένη δήλωση αποτελεί τυπική μη συμμόρφωση που πρέπει να αποκατασταθεί. Δεν αποδεικνύει από μόνη της απάτη. Μια ανεξήγητη αναντιστοιχία, όμως, παραμένει ανεξήγητη. Αν δεν επιβεβαιώθηκε το πεδίο του πιστοποιητικού, αυτό ακριβώς πρέπει να καταγραφεί. Η απουσία απάντησης δεν αποδεικνύει αυτομάτως δόλο, αλλά ούτε επιβεβαιώνει συμμόρφωση.
Αν αποδειχθεί χρήση ξένων στοιχείων ή παραποίηση εγγράφου, πρέπει να διερευνηθούν η προέλευση, οι πραγματικοί ρόλοι και η βάση της δηλωμένης συμμόρφωσης. Δεν αρκεί να γίνει δεκτή μια νέα έκδοση χωρίς ερώτηση για το γιατί η προηγούμενη περιείχε ψευδή στοιχεία.
Όταν το πρόβλημα αφορά σχεδιασμό, προστατευτικά μέτρα ή παράλειψη της απαιτούμενης διαδικασίας, η διόρθωση της δήλωσης δεν το εξαλείφει. Μπορεί να χρειαστούν τεχνικές επεμβάσεις, πρόσθετη αξιολόγηση, διορθωτικά μέτρα και ενημέρωση αρμόδιων αρχών.
Μια διορθωμένη δήλωση μπορεί να διορθώσει τη δήλωση. Δεν επισκευάζει τον προφυλακτήρα που δεν τοποθετήθηκε.
Κρατήστε και το έγγραφο που ο προμηθευτής σας ζήτησε να διαγράψετε
Στον φάκελο αγοράς διατηρήστε όλες τις εκδόσεις δηλώσεων και πιστοποιητικών, φωτογραφίες της σήμανσης, αλληλογραφία και επιβεβαιώσεις εκδοτών. Για κάθε συμπέρασμα καταγράψτε ποιος το επιβεβαίωσε, πότε και για ποια έκδοση του μηχανήματος.
Δεν το κάνετε για να γεμίσετε ακόμη έναν φάκελο. Το κάνετε ώστε, όταν αλλάξει ένα αρχείο, να γνωρίζετε τι άλλαξε και γιατί. Ένα χρήσιμο αποτέλεσμα ελέγχου μπορεί να αναφέρει: «Επιβεβαιώθηκαν ο κατασκευαστής και η προέλευση της δήλωσης. Δεν επιβεβαιώθηκε ότι η παραδοθείσα διαμόρφωση καλύπτεται από το πιστοποιητικό. Απαιτείται διευκρίνιση του εκδότη».
Αυτό είναι πολύ πιο χρήσιμο από τη φράση «τα έγγραφα ελέγχθηκαν». Δείχνει τι ολοκληρώθηκε και τι παραμένει ανοικτό. Η νέα έκδοση δεν πρέπει να διαγράφει το ιστορικό του ελέγχου της, ιδίως όταν η παλαιότερη χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογήσει τη συμμόρφωση πριν υπογραφεί η σύμβαση.
Δεν αγοράζετε έγγραφο. Αγοράζετε μηχάνημα
Η δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ πρέπει να αποτυπώνει πραγματική ευθύνη για συγκεκριμένο προϊόν. Η επαλήθευσή της δεν είναι διαγωνισμός λογοτύπων, αριθμού προτύπων ή ευρωπαϊκών διευθύνσεων.
Δεν αποτελεί κάθε παράλειψη απάτη. Η συνειδητή παρουσίαση προαιρετικής βεβαίωσης ως υποχρεωτικής πιστοποίησης, η χρήση ξένων στοιχείων και ο ισχυρισμός ότι ένα πιστοποιητικό καλύπτει διαμόρφωση εκτός πεδίου δεν γίνονται αθώα λάθη επειδή το μηχάνημα έφτασε στο εργοστάσιο.
Ο έλεγχος πρέπει να εξακριβώνει ποιος, για ποιο μηχάνημα και με ποια βάση δηλώνει συμμόρφωση. Εκεί όπου τελειώνουν οι επιβεβαιωμένες πληροφορίες, αφήνουμε ανοικτό ερώτημα. Δεν συμπληρώνουμε εμείς την απάντηση που δεν μπόρεσε να δώσει ο προμηθευτής.
Δεν αγοράζετε ένα αρχείο δήλωσης. Αγοράζετε μηχάνημα. Τα έγγραφα πρέπει να επιβεβαιώνουν τη συμμόρφωσή του, όχι να αποσπούν αποτελεσματικά την προσοχή από αυτό.
Πηγές και νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1230 για τα μηχανήματα — κείμενο στο EUR-Lex, στα αγγλικά. Βάση για τις ενότητες 1–6 και 8: άρθρα 3, 10, 12–13 και 17–18 σχετικά με τους ρόλους και τις υποχρεώσεις των οικονομικών φορέων· άρθρα 21–22 και παράρτημα V για τις δηλώσεις· άρθρα 25 και παραρτήματα VII–VIII για την εξέταση τύπου ΕΕ και τη συμμόρφωση προς τον τύπο· άρθρα 32–36 για υπεργολαβία, διαπίστευση και πεδίο κοινοποίησης· άρθρο 46 για τυπική μη συμμόρφωση· άρθρα 52 και 54 για μεταβατικές διατάξεις και ημερομηνίες εφαρμογής. Το παράρτημα IV καθορίζει την τεχνική τεκμηρίωση. Η ανάλυση αφορά το καθεστώς που εφαρμόζεται κατά βάση από τις 20 Ιανουαρίου 2027 και δεν σημαίνει ότι μια παλαιότερη δήλωση της οδηγίας μετατρέπεται σε δήλωση του κανονισμού αλλάζοντας μόνο τον τίτλο.
Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1020 — κείμενο στο EUR-Lex, στα αγγλικά. Βάση για την εισαγωγή και την ενότητα 7: άρθρο 25 παράγραφος 3 για ελέγχους βάσει ανάλυσης κινδύνου, άρθρο 26 για αναστολή της θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία και άρθρο 27 για τις προϋποθέσεις αποδέσμευσης, την προθεσμία τεσσάρων εργάσιμων ημερών και τη διευκρίνιση ότι η τελωνειακή αποδέσμευση δεν αποτελεί απόδειξη συμμόρφωσης.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή — «Γαλάζιος οδηγός» του 2022. Ιδίως η ενότητα 3.1 για τον κατασκευαστή και την ανάθεση παραγωγής, η ενότητα 2.9.2 για τον ΕΟΧ και η ενότητα 2.9.4 για τις χωριστές ρυθμίσεις με την Τουρκία. Ο οδηγός δεν αντικαθιστά τις διατάξεις που εφαρμόζονται στο συγκεκριμένο μηχάνημα.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή — σελίδα «Μηχανήματα», ενότητα προειδοποίησης για μη ρυθμιζόμενα πιστοποιητικά. Χρησιμοποιείται στην εισαγωγή και στις ενότητες 1 και 4: οι προαιρετικές βεβαιώσεις δεν πρέπει να συγχέονται με πιστοποίηση που προβλέπεται από τη νομοθεσία και εκτελείται από κοινοποιημένο οργανισμό στο σωστό πεδίο.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή — σελίδα «Κοινοποιημένοι οργανισμοί» και σύστημα NANDO και Ενιαίος Χώρος Συμμόρφωσης της Αγοράς. Πηγές για την ενότητα 4 σχετικά με την αναγνώριση του οργανισμού και των καθηκόντων του ως προς τη σχετική πράξη, το προϊόν και τη διαδικασία. Ο έλεγχος κοινοποίησης διακρίνεται από την επιβεβαίωση γνησιότητας συγκεκριμένου εγγράφου.
Ente Certificazione Macchine — επίσημη ανακοίνωση για ψευδή δήλωση συμμόρφωσης ΕΚ, 16 Φεβρουαρίου 2023. Πηγή της δημόσιας περίπτωσης στην ενότητα 2, σχετικά με τη δήλωση για την υδραυλική πρέσα δεματοποίησης μετάλλων TCM-XB315 και την άρνηση ανάληψης του ρόλου εκπροσώπου για τον τεχνικό φάκελο. Πρόκειται για ιστορική περίπτωση δήλωσης ΕΚ, διαφορετική από την εμπειρία χρήσης στοιχείων ιταλικού κατασκευαστή που περιγράφεται στο άρθρο.
TÜV Rheinland — κατάλογος προειδοποιήσεων. Πηγή της περίπτωσης στην ενότητα 3: αεροσυμπιεστής, έγγραφο AK 50352718 001 και αλλαγή της επωνυμίας εταιρείας. Ο εκδότης αναφέρει άγνωστο δράστη. Η εμφάνιση μιας επωνυμίας σε παραποιημένο έγγραφο δεν αρκεί για να αποδοθεί στην εταιρεία η παραποίηση.
EFTA — ΕΟΧ και σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και καταχώριση του Κανονισμού 2023/1230 στο EEA-Lex. Πηγές για την ενότητα 5 σχετικά με τη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, τον μηχανισμό ενσωμάτωσης πράξεων στη Συμφωνία ΕΟΧ και την ανάγκη ελέγχου της κατάστασης κάθε συγκεκριμένης πράξης.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή — Κανονισμός της Πράσινης Γραμμής. Πηγή για την ενότητα 5 σχετικά με την Κύπρο και την αναστολή εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ στις περιοχές όπου η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο.
Χαρακτήρας των παραδειγμάτων. Η περίπτωση χρήσης στοιχείων ιταλικού κατασκευαστή και οι παρατηρήσεις για έγγραφα που παρουσιάζονται κατά την αγορά και τον εκτελωνισμό προέρχονται από επαγγελματική πρακτική. Η ανάλυση των βεβαιώσεων αφορά το περιεχόμενο και τον τρόπο παρουσίασής τους στον αγοραστή, όχι επιβεβαίωση της γνησιότητας κάθε επιμέρους αντιγράφου. Τα υπόλοιπα σενάρια είναι υποθετικά παραδείγματα, εκτός αν αναφέρεται δημόσια ανακοίνωση εκδότη. Οι προτεινόμενες ερωτήσεις, οι πίνακες και ο τρόπος καταγραφής αποτελεσμάτων αποτελούν μέθοδο οργάνωσης του ελέγχου και όχι έντυπο θεσπισμένο από τη νομοθεσία.