Is een EU-conformiteitsverklaring voorbeeld 2027 gewoon de oude EG-conformiteitsverklaring met een nieuw nummer van de wetgeving? Nee. En precies daar gaat het straks vaak mis.
Iemand opent een oud Word-bestand. Vervangt Machinerichtlijn 2006/42/EG door Verordening (EU) 2023/1230. Wijzigt EG-verklaring in EU-conformiteitsverklaring. Zet er een nieuwe datum onder, laat dezelfde normenlijst staan en denkt: klaar.
Maar zo werkt het niet. De nieuwe verklaring moet niet alleen zeggen dat een machine voldoet. Zij moet laten zien dat de producent kan onderbouwen waarom hij dat mag verklaren.
Meest gemaakte fout na 2027
Oude EG-verklaring + nieuw nummer van de verordening + dezelfde normenlijst = een document dat er goed uitziet tot de eerste technische vraag.
EU-conformiteitsverklaring voorbeeld 2027: geen oud Word-bestand met een nieuw sausje
De grootste wijziging zit niet in het woord EU. De grootste wijziging zit in de koppeling tussen document en proces.
Een EU-conformiteitsverklaring is kort. Vaak één of twee pagina’s. Juist daarom is zij verraderlijk. Je ziet een paar velden: producent, machine, normen, procedure, handtekening. Dat lijkt administratie. Maar onder die velden ligt het hele CE-proces.
De eerste vraag is simpel: wie neemt de verantwoordelijkheid? Niet de distributeur omdat zijn logo op de machine staat. Niet de klant omdat hij de machine heeft besteld. Niet de leverancier van een veiligheidscomponent. De producent die de machine in de handel brengt of in gebruik neemt, moet verklaren dat de verklaring onder zijn uitsluitende verantwoordelijkheid wordt afgegeven.
Dat zinnetje is geen decoratie. Het zegt: wij hebben de risicobeoordeling uitgevoerd, de technische documentatie opgesteld, de relevante eisen gekozen, de conformiteitsbeoordelingsprocedure bepaald en de machine vrijgegeven.
De tweede vraag: hoe is conformiteit aangetoond? Via interne productiecontrole? Via EU-typeonderzoek met overeenstemming met het type? Via volledige kwaliteitsborging? Via eenheidskeuring? Bij machines en aanverwante producten uit bijlage I van Verordening (EU) 2023/1230 is dat geen vrije tekst in een formulier. De gekozen route moet juridisch en technisch kloppen.
De derde vraag: waarop steunt het vermoeden van conformiteit? Geharmoniseerde normen en gemeenschappelijke specificaties zijn geen versiering. Als je ze noemt, moet je weten welke eisen ze afdekken. En als je ze maar deels toepast, moet je weten wat buiten dat vermoeden van conformiteit valt.
Uitsluitende verantwoordelijkheid van de producent: geen standaardzin
Onder de oude Machinerichtlijn 2006/42/EG was de producent ook al verantwoordelijk. Natuurlijk. Maar de nieuwe opzet dwingt scherper af dat de verklaring niet los mag staan van het bewijs erachter.
Een handtekening onder de EU-conformiteitsverklaring is het einde van een keten. Niet het begin.
Handtekening van de producent betekent:
risicobeoordeling → technische documentatie → normen → conformiteitsbeoordelingsprocedure → EU-conformiteitsverklaring.
De verklaring start het CE-proces niet. Zij sluit het af.
Als die keten ontbreekt, is de verklaring alleen een PDF tot de eerste vraag. Van een klant. Een auditor. Een aangemelde instantie. Een markttoezichthouder. Of erger: een jurist na een ongeval.
Dan helpt een mooie lay-out niet. Dan helpt een nummer niet. Dan helpt zelfs een keurige handtekening niet. Een nummer is geen alibi.
EU-conformiteitsverklaring voorbeeld 2027: normen zijn geen bibliografie
Een normenlijst in een EU-conformiteitsverklaring moet niet lijken op de literatuurlijst van een scriptie. Het gaat niet om indruk maken. Het gaat om bewijsroute.
Zet je ISO 12100 in de verklaring? Prima. Laat dan de risicobeoordeling zien. Niet een matrix met vijf algemene gevaren en overal groen. Laat de grenzen van de machine zien. De levensfasen. Ombouwen. Reinigen. Storingen verhelpen. Onderhoud. Instellen. Servicewerk. Voorzienbare bedieningsfouten. Redelijkerwijs voorzienbaar verkeerd gebruik.
ISO 12100 is geen norm voor een tabelletje. Het is de logica achter risicoreductie. Welke gevaren zijn er? Welke beschermingsmaatregelen zijn gekozen? Welk restrisico blijft over? En hoe wordt dat restrisico in de gebruiksaanwijzing gecommuniceerd?
Voor die gebruiksaanwijzing is ISO 20607 vaak de natuurlijke tweede stap. ISO 12100 bepaalt wat vanuit de risicobeoordeling aan de gebruiker moet worden meegedeeld. ISO 20607 helpt om de handleiding als bruikbaar, gestructureerd en leesbaar document op te bouwen.
Een normnummer is geen alibi.
Elke norm in de verklaring moet terug te vinden zijn in een gevaar, functie, onderdeel en bewijsstuk in de technische documentatie.
ISO 13849-1: welke veiligheidsfunctie bedoel je precies?
Zet je ISO 13849-1 in de verklaring? Dan is de volgende vraag niet: welk relais zit erin? De vraag is: welke veiligheidsfunctie?
Stoppen na openen van een afscherming? Stoppen na onderbreking van een lichtscherm? STO van een aandrijving? Handmatige reset? Instelmodus? Snelheidsbewaking? Noodstop?
Voor elke veiligheidsfunctie moet duidelijk zijn: wat is de PLr, welke PL is bereikt, waar begint en eindigt de SRP/CS, welke MTTFD- of B10D-gegevens zijn gebruikt, wat is de DC, hoe is CCF beoordeeld, welke architectuur is gekozen, wat is de reactietijd en hoe is gevalideerd?
Staat dat nergens? Dan heb je geen onderbouwde toepassing van ISO 13849-1. Dan heb je alleen een normnummer in een document.
Noodstop: ISO 13849-1 is niet het hele verhaal
Een veelgemaakte fout: “noodstopfunctie conform ISO 13849-1”. Klinkt technisch. Is vaak te kort door de bocht.
De noodstopfunctie zelf brengt je bij ISO 13850. De elektrische uitvoering en stopcategorie brengen je bij IEC 60204-1. De beoordeling van veiligheidsgerelateerde besturingsdelen breng je onder bij ISO 13849-1.
Dat is engineering. Niet alles op één hoop gooien omdat het woord veiligheid erin zit.
Afschermingen, vergrendelingen en afstanden: laat de werkelijkheid zien
Zet je ISO 14119 in de verklaring? Laat dan de vergrendeling van de afscherming zien. Niet alleen de sensor.
Is omzeiling beoordeeld? Kan de actuator worden losgeschroefd? Kan iemand hem vervangen door een reserve-sleutel, magneet, munt, plaatje, schroevendraaier of tape? Heeft de operator een reden om dat te doen omdat de afscherming het werk belemmert?
Zet je ISO 14120 en ISO 13857 in de verklaring? Laat dan de afschermingen en veiligheidsafstanden zien. Vanaf welke positie is toegang beoordeeld? Door openingen? Over de afscherming? Onder de afscherming? Vanaf een bordes? Vanaf de vloer? Vanaf de plek waar de operator echt staat? Of vanaf de krat die altijd naast de lijn staat?
Een hek is niet veilig omdat het van aluminiumprofiel en gaas is. Het is veilig als het toegang tot een specifieke gevarenzone verhindert onder de aannames uit de risicobeoordeling.
Hydrauliek en pneumatiek: energie verdwijnt niet omdat een lampje uitgaat
Zet je ISO 4413 of ISO 4414 in de verklaring? Dan moet je weten wat er met energie gebeurt na stoppen.
Blijft er druk in het systeem? Houdt een cilinder een last vast? Is de hydraulische accumulator ontladen? Schiet een pneumatische actuator weg wanneer lucht opnieuw wordt toegevoerd? Kan een slang bij breuk als een zweep slaan? Weet de monteur waar en hoe hij energie veilig kan aflaten?
Als je dat niet weet, lost een normnummer niets op. Het markeert alleen de plek waar iemand vragen gaat stellen.
Conformiteitsbeoordelingsprocedure: module is geen keuzevakje
In de nieuwe EU-conformiteitsverklaring moet de conformiteitsbeoordelingsprocedure kloppen. Dat klinkt formeel. In de praktijk is het één van de hardste vragen in het CE-proces: via welke route heeft de producent aangetoond dat de machine voldoet?
Voor een machine buiten bijlage I van Verordening (EU) 2023/1230 zal vaak interne productiecontrole worden gebruikt. Dat betekent niet: we doen het zelf, dus er is geen bewijs nodig. Het betekent juist: de producent draagt zelf de volledige last van het bewijs.
Dan moet de technische documentatie staan. De risicobeoordeling moet staan. De gebruiksaanwijzing moet staan. De fabricage moet overeenkomen met het ontwerp. Laswerk, materiaalcertificaten, functionele tests, metingen van stopafstanden, validatie van veiligheidsfuncties, componentverklaringen, EMC-voorwaarden: het zijn geen leuke bijlagen. Het zijn bewijzen.
Bij machines of aanverwante producten uit bijlage I deel B kan interne productiecontrole mogelijk zijn, maar alleen als aan de voorwaarden is voldaan. De producent moet de machine ontwerpen en bouwen volgens toepasselijke geharmoniseerde normen of gemeenschappelijke specificaties die alle relevante essentiële gezondheids- en veiligheidseisen voor die categorie afdekken.
Is dat niet zo? Dan kom je uit bij een andere route, zoals EU-typeonderzoek, volledige kwaliteitsborging of eenheidskeuring.
Voor bijlage I deel A ligt module A niet op tafel. Niet “misschien”. Niet “we deden het vroeger ook zo”. Daar is een procedure met een aangemelde instantie nodig.
Ook daar gaat het vaak mis. Soms wordt geen aangemelde instantie genoemd terwijl dat wel moest. Soms wordt juist een instantie genoemd “voor de zekerheid”, terwijl die geen rol had in de juiste conformiteitsbeoordelingsprocedure. Beide zijn fout.
Een aangemelde instantie is geen prestige-logo. Als zij betrokken was, moet je haar gegevens, nummer, procedure, certificaat en rol correct opnemen. Was zij niet betrokken, wek dan niet de indruk dat zij de machine heeft beoordeeld.
Bij import van machines wordt dit extra scherp. Er is CE. Er is een rapport. Er is een stempel. Misschien zelfs een certificaat. Maar was die organisatie een aangemelde instantie binnen de juiste procedure? Ging het certificaat over de hele machine of alleen over een component? Ging het rapport over elektrische beproeving of over de conformiteit van de machine als geheel?
Als je dat niet scheidt, gaat de verklaring iets suggereren wat zij niet kan dragen.
Digitale EU-conformiteitsverklaring en QR-code: handig, maar geen magie
Vereist Verordening (EU) 2023/1230 een QR-code op de EU-conformiteitsverklaring? Nee.
Dat moet meteen duidelijk zijn. Een QR-code is geen nieuw CE-merk. Een QR-code vervangt de conformiteitsbeoordeling niet. Een QR-code maakt een slechte verklaring niet goed.
Een QR-code legaliseert niets magisch.
Hij maakt de verklaring sneller vindbaar. Is de verklaring verkeerd, dan wordt de fout alleen sneller zichtbaar.
Wat kan een QR-code wel doen? Hij kan naar de EU-conformiteitsverklaring leiden. De producent kan de verklaring fysiek meeleveren of toegang bieden via een internetadres of machineleesbare code. In de praktijk is dat vaak QR.
Maar dan moet het document achter die code bestaan. Het moet actueel zijn. Het moet bij precies die machine horen. Het moet de juiste versie zijn. En het moet gedurende de vereiste periode beschikbaar blijven.
De praktijk is minder netjes. De klant scant de code en ziet een PDF met een naam als verklaring_definitief_v3_laatste.pdf. Of een Google Drive-map. Of een document zonder versienummer. Of een verklaring voor een ander model. Of een verklaring van vóór een wezenlijke wijziging.
Dan wordt de QR-code geen bewijs van orde, maar bewijs van chaos.
Een goede digitale verklaring heeft versiebeheer, status en identificatie. Model. Serienummer. Producent. Datum van uitgifte. Juridische basis. Documentstatus. Is de verklaring actueel? Is zij vervangen? Is zij ingetrokken?
Dat is het verschil tussen een losse PDF en een beheerst verificatiepunt.
Let op: de QR-code hoeft niet naar de volledige technische documentatie te leiden. Dat is meestal ook onverstandig. Schema’s, berekeningen, componentlijsten en risicobeoordelingen horen niet publiek op straat. De verklaring bevestigt dat conformiteit is aangetoond. De technische documentatie bevat het bewijs waarmee dat kan worden gecontroleerd.
Een digitale verificatiepagina kan wél tonen wat nodig is: bestaat de verklaring, is zij actueel, op welke machine ziet zij, wie heeft haar afgegeven, wanneer, en met welke status?
EU-conformiteitsverklaring voorbeeld 2027: wat moet erin staan?
Een EU-conformiteitsverklaring hoeft niet lang te zijn. Maar zij moet scherp zijn. Geen marketingtekst. Geen catalogusblad. Geen algemene zin als: het product voldoet aan alle veiligheidseisen.
De verklaring moet antwoord geven op eenvoudige vragen: wat verklaar je, voor welke machine, door welke producent, onder welke verantwoordelijkheid, op basis van welke wetgeving, met welke normen of specificaties, via welke conformiteitsbeoordelingsprocedure en door wie is het document ondertekend?
| Element van de verklaring | Wat hoort erin? | Veelgemaakte fout |
|---|---|---|
| Nummer van de verklaring | Een intern nummer mag, bijvoorbeeld EU DoC/ACE-CSC-1200/2027/001. Het helpt bij versiebeheer en verwijzingen. | Het nummer wordt behandeld als bewijs van conformiteit. Dat is het niet. Het ordent alleen het document. |
| Identificatie van machine of aanverwant product | Naam, type, model, partij of serienummer. Bij een wezenlijk gewijzigde machine moet duidelijk zijn waarop de verklaring ziet. | Alleen “verpakkingsmachine” zonder model, serienummer of configuratie. Na twee jaar weet niemand welke machine is bedoeld. |
| Producent | Volledige naam en adres van de producent. Als een gemachtigde optreedt, ook diens gegevens. | Er staat een distributeur, importeur of handelsmerk, maar de formele producent blijft onduidelijk. |
| Installatieplaats bij bepaalde hijs- en hefmachines | Als de machine vast in een gebouw of constructie wordt geïnstalleerd en alleen op de gebruiksplaats kan worden gemonteerd, hoort het adres erbij. | Een algemeen sjabloon wordt gebruikt en de installatieplaats ontbreekt, terwijl montage pas bij de gebruiker plaatsvindt. |
| Uitsluitende verantwoordelijkheid | Een duidelijke verklaring dat de EU-conformiteitsverklaring onder uitsluitende verantwoordelijkheid van de producent wordt afgegeven. | Een oude tekst uit de EG-verklaring blijft staan en de verantwoordelijkheid van de producent wordt niet scherp gemaakt. |
| Voorwerp van de verklaring | Beschrijving waarmee de machine herkenbaar is: model, serienummer, configuratie, versie en eventueel een foto als dat helpt. | De verklaring past bij een machinefamilie, maar niet bij de specifieke machine die geleverd is. |
| Uniewetgeving | De toepasselijke harmonisatiewetgeving van de EU, zoals Verordening (EU) 2023/1230 en waar relevant bijvoorbeeld EMC, ATEX, RED of RoHS. | Alleen de machineverordening wordt genoemd, terwijl andere wetgeving voor het concrete product ook van toepassing is. |
| Geharmoniseerde normen, gemeenschappelijke specificaties of andere technische specificaties | Concrete normen en specificaties, inclusief datum of editie en het toepassingsbereik. Bij gedeeltelijke toepassing moet het bereik duidelijk zijn. | Een indrukwekkende lijst normen zonder relatie met gevaren, veiligheidsfuncties of onderdelen van de machine. |
| Procedure met aangemelde instantie | Indien van toepassing: naam en nummer van de aangemelde instantie, procedure, certificaat, module en reikwijdte van haar betrokkenheid. | Een instantie wordt genoemd omdat het betrouwbaar oogt, terwijl zij geen rol had. Of zij wordt juist vergeten terwijl haar betrokkenheid verplicht was. |
| Interne productiecontrole | Indien van toepassing: vermelding dat de machine of het aanverwante product is beoordeeld via interne productiecontrole. | Module A wordt automatisch ingevuld zonder bijlage I te controleren en zonder bewijs dat deze route gebruikt mocht worden. |
| Aanvullende gegevens | Plaats en datum van afgifte, naam, functie en handtekening van de bevoegde persoon, plus eventueel documentversie en verificatiestatus. | Onleesbare handtekening, geen functie, geen datum en geen duidelijkheid wie namens de producent heeft getekend. |
Korte verklaring, lang proces
De eenvoudigste test is hard maar eerlijk: dek het logo van de producent af. Weet je dan nog steeds precies welke machine wordt verklaard? Wie producent is? Wie tekent? Welke normen zijn gebruikt? In welk bereik? Welke procedure is gevolgd? Of een aangemelde instantie betrokken was?
Als het antwoord nee is, is het probleem niet dat de verklaring te weinig design heeft. Het probleem is dat zij haar basisfunctie niet vervult.
Een goede EU-conformiteitsverklaring hoeft geen boekwerk te zijn. Maar na lezing moet duidelijk zijn dat de producent niet alleen een document heeft ondertekend. Hij weet wat hij heeft ondertekend.
Dat is de kern van het nieuwe regime. Geen cosmetiek. Geen simpele overgang van EG naar EU. Geen nieuw tabelletje. Wel een scherpere verbinding tussen machine, producent, verantwoordelijkheid, normen, conformiteitsbeoordelingsprocedure en technische documentatie.
Onderstaande afbeelding toont een voorbeeld van een PDF voor een nieuwe EU-conformiteitsverklaring zoals die in SafetySoftware kan worden gegenereerd. Niet als magisch sjabloon dat conformiteit creëert, maar als gestructureerde weergave van beslissingen die technisch verdedigbaar moeten zijn.
SafetySoftware geeft geen CE af. Het vervangt geen risicobeoordeling. Het neemt de verantwoordelijkheid niet over van de producent.
Wat het wel kan doen: het proces ordenen. Machine-identificatie, producentgegevens, wetgeving, normen, procedure, eventuele aangemelde instantie, documentstatus en handtekening bij elkaar houden.
Want een sterke EU-conformiteitsverklaring begint niet in Word. Zij begint bij technische keuzes die je later kunt verdedigen.